Vitamine B12 en andere tekorten na een maagverkleining, zoals een gastric bypass, sleeve of Roux-en-Y

Gebruikt u al vitamine B12-supplementen? Dan kunnen bloeduitslagen vertekend zijn en geven zij geen betrouwbaar beeld van uw werkelijke situatie. Dit is een veelvoorkomend probleem waarvoor ook het NHG waarschuwt (NHG, 2014).

Waarom is extra alertheid nodig?

Na een operatie aan de maag, zoals een gastric bypass, maagverkleining of maagverwijdering, verandert uw spijsvertering sterk. Uw lichaam kan hierdoor vitamines en mineralen minder goed opnemen. Dit geldt onder andere voor vitamine B12, ijzer, foliumzuur, vitamine D en calcium.

Door deze verminderde opname kunnen tekorten ontstaan. Dit kan ernstige klachten geven, ook als u supplementen gebruikt.

Bij deze operaties wordt de maag kleiner en soms deels verwijderd. Daardoor verdwijnen ook cellen in de maagwand die nodig zijn om een stof aan te maken: de intrinsieke factor. Deze stof is nodig om vitamine B12 door de darmen te vervoeren naar de plek waar het kan worden opgenomen.

Na de operatie werkt dit proces niet goed meer. Hierdoor wordt vitamine B12 onvoldoende opgenomen en kan er een tekort ontstaan.

Een vitamine B12-tekort komt na een gastric bypass zeer vaak voor.

Waarom werken pillen vaak niet voldoende?

Veel patiënten gebruiken speciale multivitaminen voor na een maagverkleining. Deze supplementen worden vaak aangeraden en er wordt gezegd dat ze wetenschappelijk zijn onderzocht. Dat klopt. In deze onderzoeken zijn vooral de bloedwaarden gemeten, zoals vitamine B12 vóór en na het gebruik van supplementen.

Wat daarbij niet is onderzocht, is of klachten bij patiënten ook verminderen. Er is dus niet gekeken naar hoe iemand zich voelt of hoe goed het lichaam de vitamines daadwerkelijk opneemt. De onderzoeken zeggen daarom weinig over het effect van deze supplementen op klachten, vooral bij mensen met een opnameprobleem.

Na een gastric bypass werkt vitamine B12 in tabletvorm vaak onvoldoende:

  • De darmen nemen vitamine B12 niet meer goed op.
  • De bloedwaarde kan normaal lijken, terwijl de cellen in het lichaam toch een tekort hebben.
  • Het NHG (richtlijn voor huisartsen) waarschuwt dat testen na het gebruik van supplementen weinig zin heeft. De bloedwaarde stijgt door de tabletten, terwijl het lichaam nog steeds een tekort kan hebben.

Andere belangrijke aandachtspunten

Meerdere tekorten tegelijk

Het gaat vaak niet alleen om vitamine B12. Ook o.a. ijzer, foliumzuur, vitamine D en koper kunnen te laag zijn.

Vitamine B12-tekort vóór de operatie

Bij sommige mensen is er al vóór de maagverkleining een vitamine B12-tekort. Dit komt vaak door een opnameprobleem. Na de operatie is het risico op een tekort daarom nog groter.

Erfelijke aanleg

Komt vitamine B12-tekort of een auto-immuunziekte in uw familie voor, bijvoorbeeld met klachten zoals tintelingen, geheugenproblemen of somberheid? Dan is extra alertheid belangrijk. Tabletten kunnen de bloedwaarde iets verhogen, maar werken niet altijd voldoende (zie waarschuwing NHG, 2014).

Veelvoorkomende klachten bij een vitamine B12-tekort

(Deze lijst is niet volledig)

  • (Ernstige) vermoeidheid
  • Slecht slapen
  • Haaruitval
  • Burn-outachtige klachten
  • Problemen met concentratie
  • Wazig zien
  • Tintelingen of koude handen en voeten
  • Gewrichtsklachten

Deze klachten kunnen ook voorkomen bij andere aandoeningen. Daarom worden ze niet altijd herkend als een teken van een vitamine B12-tekort. Soms worden ze toegeschreven aan stress. Toch kunnen deze klachten wel degelijk een lichamelijke oorzaak hebben.

Wat kunt u van ons verwachten?

Het B12 Institute is gespecialiseerd in de behandeling van vitamine B12-tekorten. Wij begeleiden ook patiënten die een maagverkleining hebben gehad.

Heeft u klachten en bent u door uw huisarts of specialist naar ons verwezen? Dan verloopt de behandeling meestal als volgt:

  • U krijgt een afspraak bij één van onze artsen of specialisten.
  • Voor het eerste consult vult u een vragenlijst in over uw klachten. Tijdens het consult bespreken we deze samen.
  • We bekijken uw medische voorgeschiedenis en uw oude en recente bloeduitslagen.
  • We kijken naar het hele plaatje: zijn er andere aandoeningen die kunnen meespelen bij uw klachten?
  • Als het nodig is, vraagt de arts aanvullend bloedonderzoek aan.
  • Daarna stellen we een voorlopige diagnose en maken we een persoonlijk behandelplan. We kiezen samen de behandeling die het beste bij u past.
  • We volgen uw klachten en letten ook op andere mogelijke tekorten, zoals ijzer, foliumzuur en vitamine D. Deze behandelen we zo nodig mee.
  • Als behandeling nodig is, zorgen we dat deze effectief wordt ingezet, zodat klachten verminderen en niet terugkomen.

Terug naar de huisarts

Wanneer uw klachten voldoende zijn verbeterd en u weet welke behandeling voor u het beste werkt (suppletie is meestal levenslang nodig), wordt u weer terugverwezen naar uw huisarts of specialist.

Blijven de klachten bestaan, worden ze erger of komen ze later terug? Dan kunt u opnieuw een afspraak bij ons maken.

Een verwijsbrief is niet verplicht. Zonder verwijzing heeft u mogelijk geen recht op vergoeding vanuit uw zorgverzekering.